शिक्षा जीवनको सबभन्दा ठूलो पूँजी हो। धेरैले धेरै समय पढेर पनि राम्रो नतिजा ल्याउन सक्दैनन् भने केहीले कम समयमा नै उत्कृष्ट उपलब्धि हासिल गर्छन्। त्यसको कारण हो स्मार्ट अध्ययन तरिका। यहाँ हामी पाँचवटा गोप्य सूत्रहरूबारे कुरा गर्नेछौं जसले तपाईंको अध्ययनलाई सजिलो र प्रभावकारी बनाउन सक्छ।
१. लक्ष्य प्रष्ट पार्नुहोस्
अध्ययन गर्नुअघि कुन विषय कति पढ्ने भनेर योजना बनाउन आवश्यक हुन्छ। लक्ष्य अस्पष्ट भयो भने ध्यान विचलित हुन्छ। त्यसैले, दैनिक, साप्ताहिक र मासिक लक्ष्य बनाएर त्यसअनुसार अघि बढ्नुहोस्।
२. पोमोदोरो प्रविधि अपनाउनुहोस्
लामो समय लगातार पढ्दा मस्तिष्क थाक्छ। त्यसलाई सजिलो बनाउन पोमोदोरो टेक्निक प्रयोग गर्न सकिन्छ। २५ मिनेट अध्ययनपछि ५ मिनेट आराम गर्ने तरिका हो यो। यसले ध्यान केन्द्रित गराउँछ र स्मरणशक्ति बढाउँछ।
३. दृश्य–श्रव्य अभ्यास प्रयोग गर्नुहोस्
सिर्फ किताब पढेर मात्र नभई चित्र, तालिका, भिडियो वा अडियो प्रयोग गर्दा सम्झन सजिलो हुन्छ। उदाहरणका लागि, साइन्स वा कम्प्युटरका कठिन अध्यायहरू पढ्दा भिडियो ट्युटोरियल हेर्दा बुझाइ अझ गहिरो हुन्छ।
४. फेनमन प्रविधि (Teaching Method) प्रयोग गर्नुहोस्
कुनै विषय पढेपछि त्यसलाई अरुलाई सिकाउने प्रयास गर्नुहोस्। यदि तपाईं सजिलैसँग अरुलाई बुझाउन सक्नुहुन्छ भने त्यो विषयमा तपाईंको पकड बलियो भएको छ भन्ने संकेत हो। यो अभ्यासले ज्ञानलाई दीर्घकालीन बनाउन मद्दत गर्छ।
५. आराम र आत्मअनुशासनमा ध्यान दिनुहोस्
स्मार्ट अध्ययनको अन्तिम सूत्र हो– पर्याप्त निद्रा, स्वस्थ खाना र ध्यान। थाकेको दिमागले पढेको कुरा चाँडै बिर्सन्छ। त्यसैले, शरीरलाई ताजा राख्दै अनुशासित तरिकाले पढ्नु नै स्मार्ट अध्ययनको रहस्य हो।
निष्कर्ष
सफलता पाउन धेरै पढ्नु मात्र होइन, सही तरिकाले पढ्नु जरुरी हुन्छ। माथि उल्लेख गरिएका पाँचवटा गोप्य सूत्रहरू पालना गर्दा तपाईंको अध्ययन प्रभावकारी मात्र होइन, रमाइलो पनि हुनेछ।